Samenvatting

Sinds corona telt het U-OV (= bus en tram) op werkdagen gemiddeld ruim twee derde minder instappers dan in dezelfde periode vóór corona. De drukste periode sinds corona was eind september, toen er op een werkdag gemiddeld 64.212 mensen de bus of tram instapten (-57% t.o.v. 2019). Sindsdien lijkt de ontwikkeling van cijfers op die van 2019, hoewel met lagere aantallen. In februari 2020 vervoerde Tramlijn 22 430.000 reizigers, in december waren dat er 90.000. Gekeken naar geheel 2020 nam het U-OV-gebruik op werkdagen ten opzichte van 2019 met 52% af. Dit is ongeveer vergelijkbaar met de afname van het ov-gebruik in geheel Nederland (werkdagen en weekend, OVPro).

Van alle vervoersvormen, ervaren Bewonerspanelleden het vaakst een drempel bij het reizen met het openbaar vervoer (september 2020). Driekwart (75%) van de respondenten ervaart een drempel (heel erg of een beetje) om met de bus te reizen, 20% ervaart daarbij geen drempel. 15% van de panelleden verwacht na corona vaker gebruik te maken van het ov, 20% verwacht er juist minder vaak gebruik van te maken (februari 2021).

Data over in- en uitstappende treinreizigers op Utrechtse stations komen 1,5 jaar na het betreffende jaar beschikbaar. Er zijn daardoor nog geen data over 2020, wel over 2019. Data over 2020 zijn vanaf september 2021 beschikbaar.

 Kerncijfers

 2017201820192020*
aantal in- en uitstappende treinreizigers Utrecht CS per dag186.313194.385207.360-
aantal in- en uitstappende treinreizigers overige Utrechtse stations30.00033.22337.884-
Utrecht Overvecht8.1998.6779.098-
Utrecht Lunetten3.5973.7393.979-
Utrecht Zuilen1.8702.0942.295-
Vleuten4.2004.2884.744-
Utrecht Terwijde3.7443.9074.356-
Utrecht Leidsche Rijn2.1382.7664.179-
Utrecht Vaartsche Rijn6.2527.7529.233-

* Cijfers 2020 zijn vanaf september 2021 beschikbaar.
Bron: NS

Sinds corona op werkdagen ruim twee derde minder reizigers U-OV

Het doordeweekse U-OV-gebruik in geheel 2020 is ten opzichte van 2019 op werkdagen met 52% afgenomen. In 2019 telden het U-OV (op werkdagen) in totaal 6.396.678 instappers, in 2020 waren dat er 3.075.037.

Sinds corona telt het U-OV (= bus en tram) op werkdagen ruim twee derde (-68%) minder instappers dan in dezelfde periode vóór corona. De drukste periode sinds corona was eind september, toen er op een werkdag gemiddeld bijna 13.000 mensen de bus of tram instapten (-57% t.o.v. 2019). Sindsdien lijkt de ontwikkeling van cijfers op die van 2019, hoewel met flink lagere aantallen. Het totaal aantal instappers op werkdagen in de eerste negen weken van 2021 (week 1 t/m 9) lag bijna driekwart lager dan in de eerste negen (hele) weken van januari 2019 en 2020 (week 2 t/m 10).

Landelijk gebruik openbaar vervoer in 2020 bijna gehalveerd

De afname van het U-OV-gebruik (werkdagen) in geheel 2020, is vergelijkbaar met de landelijk afname van het aantal instappers in het openbaar vervoer (werkdagen en weekend). Het landelijk gebruik van het openbaar vervoer is in 2020 bijna gehalveerd. Het aantal check-ins met de OV-chipkaart bedroeg in 2020 circa 660 miljoen, tegenover bijna 1,3 miljard in 2019. Ruim 40 procent van het aantal check-ins vond plaats in de eerste elf weken van het jaar waarin nog geen coronamaatregelen van kracht waren. Dat blijkt uit een analyse van OVPro van cijfers over de in- en uitchecktransacties die worden bijgehouden door Translink en CBS.

Door corona rijdt Tram 22 nog niet op maximale sterkte

Sinds december 2019 rijdt Tram 22 tussen Utrecht Centraal en Utrecht Science Park. Vanaf de start laat deze tramlijn een gestage reizigersgroei zien. In de eerste maanden gaat het dagelijks om ongeveer 25.000. Corona zorgde voor een forse daling van het ov-gebruik in het algemeen, en tramlijn 22 is daar geen uitzondering op. In februari 2020 werden in totaal ruim 430.000 reizen geteld, in december 2020 waren dat er een kleine 90.000. Tram 22 rijdt twaalf keer per uur per richting en dat is op dit moment voldoende om reizigers te kunnen vervoeren. Uiteindelijk kan er 16 keer per uur per richting worden gereden, met trams van 75 meter lang.

Bijna driekwart Utrechtse panelleden ervaart drempel bij gebruik bus, tram en trein

In september 2020 heeft het Bewonerspanel enkele vragen beantwoord over het reizen/verplaatsen binnen de gemeente Utrecht sinds het uitbreken van het coronavirus in Nederland. Driekwart van de panelleden geeft aan een drempel te ervaren bij het gebruik van bus, trein of tram in Utrecht. Dit is veel hoger dan bij andere vervoerswijzen. Eén op de vijf panelleden (20%) ervaart geen drempel bij het gebruik van het openbaar vervoer.

Panelleden geven aan dat ze de fysieke omgeving van de bus te klein vinden, onhygiënisch en te druk, waarbij 1,5 meter, vooral bij het in- en uitstappen, moeilijk te waarborgen is. Daarnaast vinden veel respondenten het gebruik van een mondkapje oncomfortabel of onwenselijk, willen ze het openbaar vervoer zo min mogelijk belasten of ervaren ze moeilijkheden door wegwerkzaamheden, afgesloten routes en aangepaste dienstregelingen.

Drie op de tien panelleden mijdt openbaar vervoer

Ook bij de andere vormen van openbaar vervoer (tram en trein) is het aandeel respondenten dat een drempel ervaart hoog: in beide gevallen 72%. In het geval van de tram ervaart 22% geen drempel en bij de trein is dit 26%.Van de panelleden die bij bus-, tram- en/of treingebruik een drempel ervaren, geven ongeveer drie op de tien panelleden aan dat de drempel voor hen dusdanig is dat het hen (heel) vaak tegenhoudt om van de bus, tram of trein gebruik te maken.

Lichte afname ov-gebruik verwacht als het aan panelleden ligt

In februari 2021 is leden van het Bewonerspanel gevraagd of zij verwachten dat zij in het jaar nadat de coronamaatregelen zijn opgeheven, vaker, even vaak of minder vaak de auto te gebruiken dan voor corona (dus vóór 12 maart 2020). De helft van de leden van het Bewonerspanel (51%) verwacht na corona even vaak te gebruiken van het openbaar vervoer als vóór corona. 20% verwacht het ov minder vaak te gebruiken, 15% verwacht het juist vaker te gebruiken. Een op de tien leden (10%) geeft geen verwachting aan, omdat voor hen deze vraag niet van toepassing is. De peiling laat een beeld zien van panelleden die verwachten dat ze na corona iets minder vaak het openbaar vervoer gebruiken dan vóór corona.

Doordat er meer wordt thuisgewerkt, is er een afname van het gebruik van openbaar vervoer. Als het gaat om thuiswerken, verwacht bijna de helft van de panelleden (46%) dat zij dat vaker gaan doen. 9% verwacht minder vaak thuis te werken dan voor corona. Voor 29% van de panelleden is deze vraag niet van toepassing.

2019: opnieuw toename in- en uitstappende treinreizigers op Utrechtse stations

Cijfers over het ov-gebruik in 2020 komen eind september 2021 beschikbaar. Het aantal in- en uitstappende treinreizigers op de Utrechtse stations groeit in 2019 gestaag door naar 245.244 reizigers per dag . Ten opzichte van 2018 is dat een groei van 8%. Op Utrecht Centraal stapten in 2019 per dag 207.360 reizigers in en uit de trein. Dat zijn er bijna 13.000 meer dan in 2018. De overige Utrechtse treinstations waren in 2019 gezamenlijk goed voor 37.884 in- en uitstappende treinreizigers per dag. Dit is een toename van ruim 4.500 reizigers per dag (= +14%) ten opzichte van 2018. Alle Utrechtse stations lieten een groei zien, welke het grootst was bij Station Leidsche Rijn, en het kleinst bij Station Overvecht (+5%). Op Station Leidsche Rijn nam het aantal reizigers toe van 2.766 naar 4.179 reizigers per dag. Dat is een toename van 51%. Station Vaartsche Rijn had gemiddeld 9.233 reizigers per dag, 19% meer dan in 2018.

Overige cijfers

 2017201820192020*
% inwoners dat tevreden is over OV in de buurt787980-
% inwoners dat tevreden is over de bereikbaarheid van de binnenstad met de trein798081-
% inwoners dat tevreden is over de bereikbaarheid van de binnenstad met de bus798280-
% inwoners dat tevreden is over de bereikbaarheid van de binnenstad met de tram515250-
% inwoners dat naar de binnenstad gaat met de trein556-
% inwoners dat naar de binnenstad gaat met de bus171516-
% inwoners dat naar de binnenstad gaat met de tram111-
% inwoners dat vaak last heeft van beperkte toegankelijkheid van bus- en tramhaltes in de buurt-43-

* In 2020 is geen gemeentelijke Inwonersenquête afgenomen. Deze enquête houden we elke twee jaar. In 2022 zijn hiervan nieuwe cijfers beschikbaar.
Bron: Inwonersenquête, gemeente Utrecht; NS

2019: Acht van de tien Utrechters zijn tevreden over het openbaar vervoer in hun buurt

Acht van de tien Utrechters (80%) oordelen in 2019 positief over het openbaar vervoer in hun buurt. Dit aandeel is door de jaren heen gestaag toegenomen (76% in 2016). 8% van de inwoners is ontevreden over het openbaar vervoer in hun buurt. Inwoners van West (72% tevreden, 13% ontevreden) zijn het minst tevreden over het openbaar vervoer in hun buurt, inwoners van Zuidwest daarentegen (88% tevreden, 4% ontevreden) oordelen positiever dan gemiddeld.

2019: Bus populairste openbaar vervoermiddel voor bezoek aan binnenstad

Het aandeel Utrechters dat in 2019 voor het openbaar vervoer koos om naar de binnenstad te gaan, is de afgelopen jaren stabiel. 16% van de Utrechters pakte meestal de bus, 6% pakte de trein en 1% nam de tram om naar de binnenstad te gaan. Het gebruik van de verschillende vormen van openbaar vervoer verschilt sterk per wijk. De bus wordt in 2019 vooral gekozen door inwoners van de wat verder van de binnenstad gelegen wijken Vleuten-De Meern (32%), Overvecht (31%) en Leidsche Rijn (23%). Inwoners van Vleuten-De Meern (27%) en Leidsche Rijn (20%) maken daarnaast ook vaak gebruik van de trein. De tram wordt vrijwel uitsluitend gebruikt door inwoners van Utrecht Zuidwest (7%) en Vleuten-De Meern (1%).

2019: Last van beperkte toegankelijkheid van bus- en tramhaltes stabiel

Het aandeel inwoners dat vaak last heeft van beperkte toegankelijkheid van bus- en tramhaltes in hun buurt (3%) is in 2019 nagenoeg gelijk aan de 4% die het in 2018 was. Het aandeel dat hier (bijna) nooit last van heeft is 87%. In Binnenstad (6% vaak last, 78% (bijna) nooit) en West (5% vaak last, 86% (bijna) nooit) wordt er relatief vaker last ervaren dan gemiddeld. In Noordwest wordt het minst last ervaren (2% vaak last, 90% (bijna) nooit). In Zuidwest nam in 2019 het aandeel inwoners toe dat bijna nooit last heeft van beperkte toegankelijkheid van bus- en tramhaltes in hun buurt (van 81% naar 87%).

2019: Stabiele tevredenheid bereikbaarheid binnenstad per OV

Ten opzichte van 2018 is de tevredenheid over de bereikbaarheid van de binnenstad per openbaar vervoer in 2019 nagenoeg gelijk gebleven. Vergelijken we over een wat langere termijn, met 2016, dan is er een toename van tevredenheid te zien. De tevredenheid over de bereikbaarheid van de binnenstad per bus steeg van 75% in 2016 naar 80% in 2019, de tevredenheid over de bereikbaarheid per trein steeg van 79% naar 81%. De tevredenheid over de bereikbaarheid van de binnenstad per tram is in 2019 gelijk aan 2016 (50%). Inwoners van Zuidwest (75% tevreden) zijn hier –niet verwonderlijk gezien de ligging van de tramlijn- duidelijk het meest positief over. In Vleuten-De Meern is het aandeel tevreden inwoners over de bereikbaarheid van de binnenstad per tram afgenomen van 51% in 2018 naar 39% in 2019. Over de bereikbaarheid van de binnenstad met de bus zijn in 2019 de inwoners van Noordwest en Oost het meest te spreken (beide 84% tevreden), en gekeken naar de bereikbaarheid van de binnenstad per trein, dan zijn inwoners van Binnenstad het meest tevreden (92%). Dit is een flinke toename ten opzichte van 2018 toen 83% hierover tevreden was.

Global Goals dashboard

Utrecht wil een stad zijn waarin gezondheid en leefbaarheid voorop staan. We stoppen daarom energie in een betere kwaliteit van leven voor iedereen. Internationaal leveren we daarmee een bijdrage aan de Sustainable Development Goals (SDG’s). Dat zijn de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties (VN) om samen te werken aan een betere wereld voor iedereen.

Voor Mobiliteit gaat het om de stedelijke doelstelling Duurzame mobiliteit. De SDG’s richten zich op de volgende doelen:

  • Industrie, innovatie en infrastructuur: Bouw veerkrachtige infrastructuur, bevorder inclusieve en duurzame industrialisering en stimuleer innovatie.

  • Duurzame steden: Maak steden en menselijke nederzettingen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam. Biedt toegang tot veilig en duurzame mobiliteit.

Naar het dashboard