Samenvatting

Een derde van de Utrechters ervaart vaak overlast van lawaai. De ervaren stankoverlast is licht gestegen. De luchtkwaliteit is in 2017 licht verbeterd ten opzichte van 2016. Er waren minder bodemsaneringen in 2018 dan in de jaren ervoor en een stabiel aantal bodemonderzoeken.

Kerncijfers

 

2015201620172018
% inwoners dat vaak overlast van lawaai ervaart30363436
% inwoners dat vaak overlast door stank ervaart12141415
% inwoners dat vaak overlast van luchtverontreiniging ervaart14151518
berekende gemiddelde concentratie stikstofdioxide (NO2) in µg/m³28,529,028,0-
berekende gemiddelde concentratie fijnstof (PM10) in μg/m³20,620,420,0-
berekende gemiddelde concentratie zeer fijnstof (PM2,5) in μg/m³12,712,712,2-
berekende gemiddelde concentratie EC (roet) in μg/m³1,11,21,1-
aantal afgeronde bodemonderzoeken230251190212
aantal afgeronde bodemsaneringen23482512
aantal bodemrapportaanvragen (via internet)9.7549.2568.1808.122

Bron: Milieu en mobiliteit, gemeente Utrecht; Inwonersenquête, gemeente Utrecht

Een derde van Utrechters ervaart vaak overlast van lawaai

De ervaren overlast van lawaai blijft stabiel: een op de drie bewoners ervaart dit vaak. Het betreft zowel verkeerslawaai, lawaai van bedrijven als overig lawaai. Het aandeel bewoners dat vaak overlast van verkeerslawaai ervaart is hoog in West (37%), Overvecht (37%) en Noordwest (36%). Mensen in meergezinswoningen (appartementen/flats) hebben vaker last van geluidsoverlast door verkeer (33%) dan mensen in een eengezinswoning (24%). Ook hebben ze vaker last van lawaai van bedrijven (7% respectievelijk 3%) én ook vaker last van overig lawaai (22% respectievelijk 14%). Groei van overlast van verkeer is er in Noordwest (van 29% naar 36%) en de Binnenstad (van 23% naar 33%) en er is een daling in Noordoost (van 27% naar 22%).

Ervaren stankoverlast licht gestegen

Het aandeel Utrechters dat aangeeft vaak overlast van stank te ervaren is in 2018 (15%) licht gestegen ten opzichte van 2017 (14%). Het gaat hier om stank van verkeer, maar ook stank van onder andere bedrijven of de rioolwaterzuivering. In Leidsche Rijn (5%) en Vleuten-de Meern (8%) is de totale stankoverlast het minst. In de wijk Noordwest geeft een kwart en in West, Overvecht en de Binnenstad geeft een vijfde van de inwoners aan vaak last te hebben van stank. Gemiddeld in de stad ervaart 11% vaak stank van verkeer en 9% van de inwoners vaak overlast van andere stank. Overlast van verkeersstank komt het vaakst voor in West en Noordwest.

Van de Utrechters vindt 15% dat de gemeente voldoende optreedt tegen stankoverlast van bedrijven, 17% vindt van niet. Het grootste deel, 68% van de Utrechters, geeft aan niet te weten of de gemeente voldoende optreedt. Dit beeld komt overeen met dat van vorig jaar.

Luchtkwaliteit in 2017 licht verbeterd

Verkeer in Utrecht (inclusief dat op de snelwegen rond Utrecht) is verantwoordelijk voor bijna driekwart van de lokale uitstoot van luchtverontreinigende stoffen als stikstofoxiden en roet. De door het verkeer uitgestoten emissies zijn in 2017 (cijfers over 2018 zijn nog niet bekend) voor alle stoffen lager dan in 2016.

De luchtkwaliteit is daardoor in 2017 (licht) verbeterd ten opzichte van 2016. Ook het iets gunstiger weer speelde hierbij een rol (meer neerslag, meer westenwind en minder noord(oosten)wind dan in 2016).

De Europese normen (voor stikstofdioxide NO2, fijnstof PM10 en PM2,5) worden nergens overschreden, de WHO-advieswaarden wel. Voor PM10 wordt de WHO-advieswaarde in 2017 nog in een zeer groot deel van de stad overschreden, voor PM2,5 nog overal in de stad. Dit is van belang omdat bij concentraties beneden de grenswaarden (en zelfs nog beneden de WHO-advieswaarden) nadelige gezondheidseffecten en voortijdige sterfte bij mensen optreden.

Vergeleken met 2016 nemen in 2017 de gemeten stikstofdioxide concentraties op straatmeetlocaties gemiddeld af met 1,5 μg/m³ en op stadsachtergrond-meetlocaties met 1,2 μg/m³.

Minder bodemonderzoeken en -saneringen

Utrecht streeft naar een schone bodem. De afgelopen decennia heeft de gemeente inspanningen geleverd om de meest spoedeisende bodemverontreinigingslocaties te saneren. Een recent voorbeeld hiervan is onderzoek en bodemsanering van tuinen in een woonblok in Lombok, vanwege lood. Daarnaast vindt in het kader van herontwikkeling bodemsanering plaats in opdracht van derden. De afgelopen jaren nam het aantal bodemsaneringen af, in 2016 was even een toename onder andere vanwege een toename van bouwontwikkelingen. In 2018 is het aantal afgeronde en beschikte bodemsaneringen (12 stuks) lager dan voorgaande jaren. In werkelijkheid is het aantal saneringen hoger, omdat kleinschalige bodemingrepen hierin niet worden meegeteld. In totaal zijn er in 2018 120 kleinschalige bodemingrepen gedaan.

Het aantal afgeronde bodemonderzoeken schommelt door de jaren heen en wordt onder andere bepaald door de woningbouwontwikkelingen in de stad en het aantal uitvoeringsprojecten dat wordt opgestart. In zo’n onderzoek wordt de kwaliteit van de grond en het grondwater bekeken. In 2018 werden 212 onderzoeken afgerond. Het aantal aanvragen omgevingsrapportage bodeminformatie (via internet) is vergelijkbaar met 2017.

% inwoners dat vaak overlast ervaart

 2015201620172018
van verkeerslawaai23272729
van bedrijfslawaai4445
van overig lawaai17191818
van stank door verkeer9101011
van overige stank6779

Bron: Milieu en mobiliteit, gemeente Utrecht; Inwonersenquête, gemeente Utrecht