Samenvatting

Het totale energiegebruik van particulieren neemt toe, de CO2-uitstoot daarvan neemt af, voornamelijk door de schonere elektriciteitsproductie. Het aandeel hernieuwbare energie neemt toe naar 2,5% in 2017. Vier op de tien Utrechters eet geen of minder vlees. Het aandeel daken met zonnepanelen groeide van 9,5% naar 13,0%. Utrechters met een koopwoning treffen vaker energiebesparende maatregelen in hun woning dan mensen met een huurwoning. Er zijn steeds meer (semi-)publieke laadpunten voor elektrische auto’s.

Kerncijfers

 2016201720182019
C02-emissie particulieren kg/inwoner1.2411.1911.169-
totaal energiegebruik particulieren (TeraJoule)6.3536.4006.449-
aanwezig vermogen zonnepanelen in Utrecht (kWpiek)19.87131.14446.205-
% hernieuwbare energie2,42,5--
% daken met zonnepanelen-7,79,513,0
% inwoners dat energie en milieu spaart door regelmatig lopend of op de fiets gaan77737978
% inwoners dat energie en milieu spaart door geen of minder vlees te eten*-353944
aantal (semi-)publieke laadpunten**1.2171.3681.4701.607
aantal publieke laadpunten**600692856849
% huishoudens met een of meerdere elektrische auto's3434

* In 2016 niet in de Inwonersenquête opgenomen als vraag.
** Aantallen per januari 2017, 2018, 2019 en december 2019; een laadpaal heeft meestal twee laadpunten. In december 2019 is er een dubbeltelling van ruim 150 (semi-)publieke laadpalen in de cijfers gecorrigeerd, maar niet met terugwerkende kracht.
Bron: gemeente Utrecht; Inwonersenquête, gemeente Utrecht; Klimaatmonitor RWS; Luchtfoto analyse SmartDodo's

Energiegebruik neemt toe, particuliere CO2-uitstoot per inwoner neemt af

Ten opzichte van 2016 is het gebruik van energie van particulieren in 2018 met 1,5% gestegen (de cijfers over 2019 zijn nog niet bekend). Het particuliere warmtegebruik is met 4% gestegen, het gasgebruik met 3%, maar het elektriciteitsgebruik is met 4% gedaald. In dezelfde periode groeide het aantal inwoners in de stad met 3%.

Het zakelijke gebruik van elektriciteit is met 2% gestegen tussen 2016 en 2018, het zakelijk warmtegebruik met 3%. Het aantal werknemers bij bedrijven is in deze periode gegroeid met 6%.

Door de schonere productie van elektriciteit in de afgelopen jaren is de CO2-uitstoot als gevolg van het elektriciteitsgebruik toch gedaald. De totale particuliere CO2-emissie nam in Utrecht in 2018 met 3% af ten opzichte van 2016. De particuliere CO2 emissie per inwoner daalde vanaf 2016 zelfs met 6%.

Hernieuwbare (zonne-)energie

Het college heeft als ambitie dat in 2025 op 20% van alle daken zonnepanelen liggen. Op basis van luchtfoto’s is berekend dat het aantal daken met een zonnepaneel halverwege 2019 13,0% was. Het opgestelde vermogen van zonnepanelen nam tussen 2017 en 2018 met 48% toe. Het aandeel huizen met groene stroom is bijna de helft (47%). Het aandeel hernieuwbare energie is in Utrecht gestegen van 2,4% in 2016 naar 2,5% in 2017.

Aardgasvrij wonen in Utrecht

Utrecht wil dat de toekomstige warmtevoorziening in de stad duurzaam, betaalbaar en betrouwbaar is. In het Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt om alle woningen en gebouwen in Nederland te verduurzamen en gefaseerd over te schakelen op andere warmtebronnen dan aardgas.

Sinds 1 juli 2018 is de wettelijke verplichting om nieuwe woningen op aardgas aan te sluiten vervallen. Van de nieuwbouw in 2019 is 94,6% aardgasvrij opgeleverd. Ook bestaande woningen moeten aardgasvrij worden. Utrecht heeft de ambitie om in 2030 zo'n 40.000 woningen van het aardgas af te halen. Overvecht-Noord met circa 8.000 woningen is de eerste aangewezen wijk die uiterlijk in 2030 aardgasvrij moet zijn. Eind 2019 zijn er 103 woningen op particulier initiatief van het aardgas afgesloten en daarnaast 73 niet-woningen. Verder zijn er 637 afsluitingen in voorbereiding genomen.

Als het gaat om aardgasvrij maken van de woning informeert een vijfde van de mensen zich of treft al maatregelen, bijna een vijfde geeft aan al aardgasvrij te zijn (voornamelijk mensen die aangesloten zijn op de stadsverwarming in Leidsche Rijn). De helft van de mensen met een koopwoning is hier niet mee bezig. Een achtste van de woningbezitters heeft nog nooit gehoord van aardgasvrij.

Ruim vier op de tien Utrechters eet geen of minder vlees

Het aantal Utrechters dat geen of minder vlees eet om het milieu te sparen is de afgelopen jaren gegroeid van 31% in 2015 naar 44% in 2019. Bijna vier vijfde van de Utrechters (78%) geeft aan regelmatig te lopen of de fiets te pakken om het milieu te sparen. Ook het aantal Utrechters dat afval scheidt (69%) én het aantal dat de bandenspanning van de auto regelmatig controleert is gestegen.

Energiebesparende maatregelen vaker bij koopwoningen

Goede isolatie is de eerste stap in het stappenplan om van het gas af te gaan. Dubbelglas of voorzetramen zijn nog altijd de meest populaire energiebesparende maatregelen in woningen. Vier op de vijf Utrechters heeft dubbelglas of voorzetramen in zijn of haar woning. Het aandeel inwoners dat aangeeft muurisolatie (50%), dakisolatie (46%) en/of vloerisolatie (43%) in hun woning te hebben ligt op bijna de helft.

Utrechters met een koopwoning treffen vaker energiebesparende maatregelen in hun woning dan mensen met een huurwoning. Zo heeft 93% van de inwoners met een koopwoning dubbelglas of voorzetramen versus 71% van de inwoners met een huurwoning. Uit luchtfoto’s blijkt dat van de inwoners met een koopwoning 15% zonnepanelen op zijn dak heeft om elektriciteit op te wekken. Bij de sociale huurwoningen is dit 6%. Ook bij minder gebouwgebonden maatregelen zoals groene stroom scoren kopers hoger (59%) dan huurders (35%).

Steeds meer publieke laadpunten

De eerste openbare oplaadpunten in Utrecht werden juni 2011 in gebruik genomen. Eind 2019 telde Utrecht 849 openbare laadpunten (een laadpaal heeft meestal 2 laadpunten). Met de semi-publieke laadpunten erbij waren het er 1.607. In december 2019 is er een dubbeltelling van ruim 150 (semi-)publieke laadpalen in de cijfers gecorrigeerd, maar niet met terugwerkende kracht. Daardoor is de groei tussen 2018 en 2019 niet goed te zien. Voor de oplaadpunten wordt alleen gecertificeerde groene stroom gebruikt, of nog schonere alternatieven, zoals zonne-energie die in de buurt is opgewekt.
In 2019 zijn de eerste bidirectionele laadpunten in gebruik genomen. Daarmee kan de batterij van de elektrische auto’s op piekmomenten stroom terugleveren aan het net.

 Overige cijfers

 2016201720182019
CO2-uitstoot particulieren (woningen) (in 1.000 ton)423411410-
% inwoners dat energie en milieu spaart door de bandenspanning van de auto regelmatig te controleren31293135
% inwoners dat energie en milieu spaart door afval te scheiden64646569
% inwoners dat energie en milieu spaart door fairtrade en biologische producten te kopen29293131
% inwoners dat energie en milieu spaart door groente en fruit van stadslandbouw te kopen of in eigen (moes)tuin te verbouwen10101211

Bron: eigen berekeningen gemeente Utrecht, o.b.v. Klimaatmonitor en Eneco; Inwonersenquête, gemeente Utrecht