Samenvatting

  • Wekelijkse sportdeelname gemiddeld genomen stabiel gebleven
  • Aandeel inwoners met een lidmaatschap bij een sportvereniging neemt af
  • Door coronamaatregelen sport kwart panelleden vaker in openbare ruimte
  • 82% van de Utrechtse kinderen is lid van een sportvereniging

Kerncijfers

 2018201920202021
% wekelijkse sporters (40x per jaar of meer)6057*-56
% maandelijkse sporters (12x per jaar of meer)7570*-68
% van de wekelijkse sporters dat lid is van een sportvereniging5454**-50

* De daling in sportparticipatie is mogelijk te verklaren doordat de vraagstelling in de Inwonersenquête in 2019 iets is aangepast. Door deze aanpassing is het aandeel ‘niet-sporters’ nauwkeuriger gemeten, wat doorwerkt in het aandeel sporters.
** De veranderende vraagstelling werkt ook door in deze indicator. De uitkomst van 2019 is daarmee niet zuiver te vergelijken met voorgaande jaren.
Bron: Inwonersenquête, gemeente Utrecht

Wekelijkse sportdeelname gemiddeld genomen stabiel gebleven

56% van de Utrechters sport wekelijks. Dit aandeel is vergelijkbaar met de periode voor corona (2019). Wanneer we echter kijken naar achtergrondkenmerken, zien we dat dit stabiele beeld voornamelijk lijkt te gelden voor inwoners met een hbo- of wo-opleiding. Het lijkt erop dat Utrechters met basisonderwijs of een vmbo-opleiding en Utrechters met een havo-, vwo- of mbo-opleiding minder zijn gaan sporten op wekelijkse basis vergeleken met de periode voor corona. Het gaat hier om de hoogst behaalde opleiding. Het Mulier Instituut bevestigt deels het beeld in haar landelijke onderzoek, waarin zij constateren dat sociale ongelijkheid in sportdeelname licht is toegenomen in tijden van corona.

Het is een bekend gegeven dat de frequentie waarmee Utrechters sporten verschilt naar opleidingsniveau, maar er zijn ook verschillen in de stad op basis van andere achtergrondkenmerken. Zo zien we dat naarmate de leeftijd toeneemt, de sportdeelname afneemt. Waar van de jongste leeftijdsgroep volwassenen (18- tot en met 29-jarigen) 65% wekelijks sport, is dat onder 65-plussers een derde (33%). Utrechters met een lichamelijke of psychische beperking en inwoners die precies of slecht kunnen leven van hun inkomen sporten minder vaak op wekelijkse basis dan gemiddeld in de stad. Wekelijkse sportdeelname varieert op subwijkniveau van 35% in Vechtzoom, Klopvaart en Zambesidreef, Tigrisdreef (beide in de wijk Overvecht) tot 72% in Wittevrouwen, Zeeheldenbuurt (in de wijk Noordoost).

Aandeel inwoners met een lidmaatschap bij een sportvereniging neemt af

Dit aandeel is afgenomen van 37% in 2019 naar 34% in 2021. Van de Utrechters die wekelijks sporten, is de helft lid bij een sportvereniging (Inwonersenquête 2021). In de Monitor Sport en Corona IV van het Mulier Instituut komt naar voren dat landelijk bezien de coronamaatregelen invloed hebben op de manier waarop Nederlanders sporten: meer buiten en ongeorganiseerd. Het Mulier Instituut benadrukt dat er veel onderzoek is gedaan naar sport- en beweeggedrag in de coronacrisis, en dat verschillen in definities van sporten en bewegen en in de doelgroep kan leiden tot verschillende uitkomsten.

Door coronamaatregelen sport kwart panelleden vaker in openbare ruimte

Ook uit het Bewonerspanel (peiling februari 2021) blijkt dat de coronamaatregelen effect hebben op bewegen. Voor een deel van de panelleden geldt dat zij meer zijn gaan bewegen, maar het grootste deel beweegt juist minder. Een kwart van de panelleden sport vaker in de openbare ruimte (bijv. hardlopen en fietsen). In het panel is ook gevraagd naar een situatie waarbij de coronamaatregelen in zijn geheel zijn opgeheven: een derde van de panelleden gaf toen aan te verwachten dan anders te sporten of bewegen dan voorheen. Een grote meerderheid verwacht na opheffing van de maatregelen weer bij de eigen club, vereniging of fitnessschool te gaan sporten.

82% van de Utrechtse kinderen is lid van een sportvereniging

Dat blijkt uit cijfers van de Jeugdmonitor 2021-2022. Het gaat hier om 10- tot 12-jarigen uit groep 7 en 8 van de basisschool. Kinderen uit de wijken West, Noordoost, Oost en Vleuten-De Meern zijn vaker lid van een sportvereniging. Dit geldt minder vaak voor kinderen uit Overvecht en Zuidwest. Van de Utrechtse jongeren van klas 2 en klas 4 van het voortgezet onderwijs sport 77% minimaal één keer per week bij een sportclub, vereniging of sportschool (Gezondheidsmonitor Jeugd, 2019-2020). Meer cijfers en informatie over het sport- en beweeggedrag van Utrechtse kinderen en jongeren staan op de website van de Volksgezondheidsmonitor.