Samenvatting

Het aantal leerlingen in het Utrechtse primair- en voortgezet onderwijs blijft groeien. In Utrecht neemt ruim driekwart van alle Utrechtse basisscholen deel aan het programma De Vreedzame School. Het aantal Utrechtse mbo-studenten neemt al een aantal jaren op rij toe. Voor het eerst in jaren volgen meer Utrechtse mbo’ers een opleiding in de sector zorg en welzijn dan een opleiding in de sector economie. Hoewel de technische sector juist een groot tekort aan personeel kent, groeit het aandeel mbo’ers dat een technische opleiding volgt niet. In 2020 is er een forse toename van het aantal studenten in hoger onderwijs, zowel in Utrecht als in heel Nederland. De stijging van aanmeldingen in het hoger onderwijs door het hele land is grotendeels het gevolg van de coronacrisis en de genomen maatregelen.

Kerncijfers

 2017/20182018/20192019/20202020/2021
aantal leerlingen Utrechts bo/vo 46.88147.68448.66849.099
waarvan basisonderwijs (bo)30.08530.24530.18430.067
waarvan speciaal basisonderwijs (sbo)554606652661
waarvan (voortgezet) speciaal onderwijs ((v)so)1.8251.8121.7821.851
waarvan voortgezet onderwijs (vo)14.41715.02116.05016.520
% vo-leerlingen uit Utrecht in Utrecht op school70727475
% vo-leerlingen uit Utrecht buiten Utrecht op school30282625
% vo-leerlingen op Utrechtse school, afkomstig van buiten Utrecht18181817
aantal Utrechters dat mbo volgt*6.6567.0457.0907.273
aantal studenten aan Utrechtse mbo-instellingt**25.80026.90027.40027.900
aantal studenten aan Utrechtse hbo-instelling**37.10037.10036.90038.700
aantal studenten aan Utrechtse wo-instelling**31.00031.90032.50035.500

* Studenten die onderwijs volgen (incl. extranei, alleen inschreven om examen te doen) op een mbo gevestigd in de stad Utrecht
** Benaderingscijfers
Bron: DUO (aantallen leerlingen/studenten); CBS (mbo’ers uit Utrecht).

Aantal leerlingen op Utrechtse scholen blijft groeien

Het aantal leerlingen in het Utrechtse primair- en voortgezet onderwijs blijft groeien, al is de groei in schooljaar 2020/’21 iets kleiner (+1%) dan in 2019/’20 (+2%). De sterkste groei is te zien binnen het (voorgezet) speciaal onderwijs (+4%), gevolgd door het voortgezet onderwijs (+3%). Het aantal leerlingen in het speciaal basisonderwijs groeide met ruim 1%. De daling van het aantal leerlingen in het (gewone) basisonderwijs zet in schooljaar 2020/’21 voorzichtig door (<1%).

Aandeel Utrechtse VO-leerlingen op school buiten Utrecht daalt

Leerlingen kunnen binnen de gemeente Utrecht kiezen tussen 20 scholen voor voortgezet onderwijs (VO), variërend van praktijkonderwijs tot gymnasium en vijf scholen voor speciaal voortgezet onderwijs. Van alle Utrechtse VO-leerlingen volgt driekwart (ca. 13.700 leerlingen) voortgezet onderwijs in Utrecht en een kwart (ca. 4.500 leerlingen) buiten Utrecht. Het aandeel Utrechtse leerlingen dat voortgezet onderwijs buiten de gemeente Utrecht volgt neemt de laatste jaren af (in 2014/’15 was dit nog 32%). Leerlingen die buiten de stad naar school gaan bezoeken met name scholen in Stichtse Vecht (26%), Woerden (19%), De Bilt (17%) en Zeist (15%). Leerlingen uit de wijk Vleuten-De Meern bezoeken het vaakst een school buiten de gemeentegrenzen (39%), gevolgd leerlingen uit wijken Noordoost (36%) en Leidsche Rijn (33%). Leerlingen uit West bezoeken het minst vaak een school buiten Utrecht (4%). Omgekeerd is 17% van de leerlingen op Utrechtse VO-scholen woonachtig buiten Utrecht.

76% Utrechtse scholen neemt deel aan Vreedzame Basisschool

Ongeveer driekwart van de Utrechtse basisscholen (76%) neemt deel aan het programma De Vreedzame School. Dit is een kleine toename ten opzichte van schooljaar 2019/’20, toen 74% een Vreedzame school was. Ook kent Utrecht twee Vreedzame Scholen voor voortgezet onderwijs, dit aantal is de afgelopen vijf jaar ongewijzigd gebleven. Net als bij andere scholen is het programma Vreedzame School gericht op het voorbereiden van kinderen op deelname aan de democratische samenleving. Een Vreedzame school onderscheidt zich door drie principes centraal te stellen: het leveren van een bijdrage aan de gemeenschap, open staan voor verschillen tussen mensen en op een vreedzame wijze kwesties oplossen. Vreedzame Scholen verbreden zich in toenemende mate tot Vreedzame Wijken, waarbij wordt gestreefd naar een samenhangende pedagogische aanpak van alle opvoeders (ouders, docenten en andere pedagogische professionals of vrijwilligers).

 Overige cijfers

 2017/20182018/20192019/20202020/2021
% Vreedzame Basisscholen74747476
aantal Vreedzame Scholen voor voortgezet onderwijs2222
aantal Brede Scholen basisonderwijs12111111
waarbinnen aantal deelnemende scholen40383838
aantal Brede Scholen voortgezet onderwijs101099
bereik Brede Scholen* basisonderwijs11.70011.20011.230n.b.
bereik Brede Scholen* voortgezet onderwijs6.0307.0087.170n.b.

* aantal kinderen waarvoor brede scholen subsidie krijgen (per kalenderjaar – 2020/2021 geldt als kalenderjaar 2020)
Bron: DUO; Jeugd, Zorg en Veiligheid, gemeente Utrecht; Onderwijs, gemeente Utrecht

Meer mbo-studenten zorg en welzijn dan economie

In 2020/’21 volgen 7.273 Utrechters een mbo-opleiding. Het aantal Utrechtse mbo-studenten neemt al een aantal jaren op rij toe, de stijging in 2020 is met 3% groter dan in 2019 (<1%). Voor het eerst in jaren volgen meer Utrechtse mbo’ers een opleiding in de sector zorg en welzijn (37%) dan een opleiding in de sector economie (34%). Het aandeel Utrechtse mbo-studenten dat een technische opleiding volgt is sinds schooljaar 2016/’17 vrij stabiel rond 22%. Daarvoor lag het percentage met 25% op een hoger niveau (in 2015/’16). Het totaal aantal studenten dat in Utrecht een mbo-opleiding volgt is over de afgelopen vier jaar gegroeid naar ongeveer 27.900 (+7%).

Forse toename aantal studenten in hoger onderwijs

Na een stabiel aantal hbo-studenten van 2017 tot en met 2019 stijgt het aantal studenten aan Utrechtse hbo-instellingen fors in 2020 (+5%). De groei aan Utrechtse hbo-instellingen is ongeveer gelijk aan het landelijk gemiddelde. Het aantal studenten aan de Universiteit Utrecht groeide van 2017 tot en met 2019 met 2 à 3 procent per jaar, in 2020 neemt ook hier de groei fors toe (+9%). De groei aan het Utrechtse wo is hiermee iets groter dan het landelijk gemiddelde (+7%). Volgens de Vereniging van Hogescholen is de stijging van aanmeldingen in het hoger onderwijs door het hele land is grotendeels het gevolg van de coronacrisis en de genomen maatregelen. In 2020 slaagden meer scholieren, doordat er geen centraal examen is afgenomen. Daarnaast kozen minder scholieren voor een tussenjaar. Ook de (voorwaardelijke) toelating tot het hbo vanuit het mbo is toegenomen. Landelijk steeg de toestroom naar hbo-opleidingen in tekortsectoren, zoals leraar in het basisonderwijs (pabo; +32%) en verpleegkunde (+15%), een trend die eerder ook al zichtbaar was (Vereniging van Hogescholen). Het totaal aantal studenten hbo-pabo en hbo-verpleegkunde in Nederland steeg daardoor met respectievelijk 16% en 10%. In Utrecht steeg het totaal aantal pabo-studenten ook sneller dan gemiddeld (+18%). In 2020 is de groei in het aantal studenten hbo-verpleegkunde in Utrecht (+5%) lager dan het landelijk gemiddelde en gelijk aan de gemiddelde groei van alle hbo-opleidingen in Utrecht. Binnen het Utrechtse wetenschappelijk onderwijs groeit het aantal studenten aan opleidingen in de sectoren recht (+16%) en economie (+15%) het meest.

Global Goals dashboard

Utrecht wil een stad zijn waarin gezondheid en leefbaarheid voorop staan. We stoppen daarom energie in een betere kwaliteit van leven voor iedereen. Internationaal leveren we daarmee een bijdrage aan de Sustainable Development Goals (SDG’s). Dat zijn de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties (VN) om samen te werken aan een betere wereld voor iedereen.

Voor Onderwijs & vaardigheden gaat het om de stedelijke doelstelling Veerkracht en gelijke kansen. De SDG’s richten zich op:

  • Goed Onderwijs: Verzeker gelijke toegang tot kwaliteitsvol onderwijs en bevorder levenslang leren voor iedereen.

  • Ongelijkheid verminderen: Dring ongelijkheid in en tussen landen terug.

  • Klimaatactie: Neem dringend actie om klimaatverandering en haar impact te bestrijden.

Naar het dashboard