Samenvatting

Eén op de drie ouders heeft nooit zorgen over de opvoeding. Voor 10% van de ouders geldt dat zij meestal of altijd zorgen voelen over de opvoeding. Ouders die wel eens hulp vraag over de opvoeding, doet dit vooral bij familie en vrienden. In 2018 hebben de buurtteams jeugd & gezin 8.456 gezinnen ondersteund, dat is 14% van alle Utrechtse gezinnen. Er is sprake van een stabilisering van het aantal ondersteunde gezinnen, maar wel een toename in het aantal klanten per maand. Voor mensen die zich bij een buurtteam aanmelden is meestal binnen een maand gestart met de ondersteuning. Negen van de tien gezinnen gaat zonder professionele hulp verder na afronding van de basishulp van de buurtteams. Verder zien we in 2018 ten opzichte van voorgaande jaren een stabilisering van het totaal aantal unieke jeugdigen dat aanvullende jeugdhulp heeft ontvangen.

Kerncijfers

 2015201620172018
% ouders dat afgelopen 12 maanden (wel eens) zorgen heeft gehad over het opvoeden van hun kind(eren) (tot 18 jaar)167686968
% ouders dat afgelopen 12 maanden nooit zorgen heeft gehad over het opvoeden van hun kind(eren) (tot 18 jaar)133323132
aantal unieke cliënten buurtteam Jeugd en Gezin2-12.16319.00019.500
aantal ondersteunende gezinnen buurtteams Jeugd en Gezin2-6.0008.5428.456
klanttevredenheid buurtteams Jeugd en Gezin (rapportcijfer)2

7,5

7,98,18.3
totaal aantal cliënten aanvullende zorg Jeugd (specialistische jeugdhulp)2-4.1464.6044.583

Bron: 1Inwonersenquête, gemeente Utrecht; 2Voortgangsrapportage Zorg voor Jeugd (april 2019) & jaarrapportage Lokalis. Stand (afgerond) per 31-12 van het betreffende jaar.

Een op de drie ouders heeft nooit zorgen over de opvoeding

Door de jaren heen blijft het aandeel ouders dat in de afgelopen 12 maanden (wel eens) zorgen had over de opvoeding stabiel. Ongeveer een op de drie ouders (32%) heeft nooit zorgen over de opvoeding van hun kinderen. Voor 10% van de ouders geldt dat zij meestal of altijd zorgen voelen over de opvoeding. De rest heeft af en toe of soms zorgen (58%).
Bijna twee op de drie ouders vraagt wel eens hulp over de opvoeding (63%). Dat aandeel verandert in de afgelopen paar jaar nauwelijks, alleen in 2015 lag dit aanzienlijk lager (56%). Familie (39%) en vrienden (37%) spelen een voorname rol in het geven van advies, op afstand gevolgd door kinderopvang, peuterspeelzaal en school (20%) en jeugdgezondheidszorg (20%). Ten opzichte van 2015 zien we dat ouders vooral bij kinderopvang, peuterspeelzaal, school, jeugdgezondheidszorg en buurtteams meer om advies vragen.   

Aantal ondersteunde gezinnen door buurtteams jeugd en gezin stabiliseert

In 2018 hebben de buurtteams jeugd & gezin 8.456 gezinnen ondersteund, dat is 14% van alle Utrechtse gezinnen. Vertaald naar individuen ging het om 19.500 ouders en jongeren met eigen vragen. In 2017 lag het aantal gezinnen dat de buurtteams hebben begeleid iets hoger, op 8.542. Daarmee was er voor het eerst sinds de start van de buurtteams in 2015 geen sprake van een toename van het aantal klanten. Ondanks de stabilisering van het aantal ondersteunde gezinnen, is er wel een stijging van het aantal klanten per maand: van circa 3.800 in september 2017 naar bijna 4.400 in december 2018. Dit komt doordat de begeleiding gemiddeld langer duurt. In de periode 2016 tot en met 2018 is de gemiddelde begeleidingsduur toegenomen van 7,1 maanden naar 13,6 maanden. Dat de gemiddelde begeleidingsduur stijgt is inherent aan het korte bestaan van de buurtteams. Gezinnen die langdurige of structurele steun nodig hebben, worden in de afgelopen jaren zichtbaar in de registratie waardoor de gemiddelde begeleidingsduur toeneemt.

Bij 60% startte de ondersteuning van het buurtteam direct

In 2018 startte bij 60% van de mensen die zich aanmeldden bij het buurtteam direct de ondersteuning. Bij 87% begon de ondersteuning binnen een maand en bij 98% binnen drie maanden. Van de 40% bij wie de ondersteuning niet direct kon starten, had 68% binnen 5 werkdagen een kennismakingsgesprek. Bij nog eens 11% vond het kennismakingsgesprek op verzoek van de klant later plaats.

Meerderheid kan zonder professionele hulp verder na ondersteuning buurtteam

Negen van de tien gezinnen gaat zonder professionele hulp verder na afronding van de basishulp van de buurtteams. Dat aandeel is ongeveer gelijk gebleven in vergelijking met 2017. Gezinnen waarvoor dat niet geldt krijgen vooral specialistische hulp en in sommige gevallen hulp uit informele zorg of een versterkt eigen netwerk. Uit eigen monitoring van de buurtteams blijkt dat cliënten hun ondersteuning in 2018 gemiddeld met een ruime 8 waarderen.

Stabilisering aantal jeugdigen in aanvullende jeugdhulp

In 2018 zien we ten opzichte van de voorgaande jaren een stabilisering van het totaal aantal unieke jeugdigen dat aanvullende jeugdhulp heeft ontvangen. Tegelijkertijd neemt het aantal jeugdigen dat op diverse peildata in zorg is nog wel toe. Dit komt omdat de instroom in hulptrajecten stabiliseert en de uitstroom terugloopt. Dit lijkt er op te wijzen dat de trajectduur ten opzichte van 2017 is toegenomen. Daarnaast is in de loop van 2018 en 2019 een lichte toename van de wachttijd te zien.

Resultaten pilot Extr@: integrale zorg op maat

In de pilot Extr@ Utrecht staat integrale zorg op maat en leren voor inkoop 2020 voorop. Het gaat om het vergroten van inzicht in hoe specialistische jeugdhulp op buurtniveau georganiseerd kan worden. De teams zijn sinds september 2017 actief in Leidsche Rijn en Zuilen en per 1 oktober 2018 uitgebreid met teams in Vleuten en de Meern. Op 31 december 2018 zijn 355 kinderen/gezinnen in zorg bij Extr@Utrecht en er zijn 184 consultaties geregistreerd. Uit gesprekken blijkt dat cliënten het fijn vinden dat ze in de buurt terecht kunnen voor zorg en er flexibiliteit is in waar wordt afgesproken (thuis, op school, bij Extr@, etc.). Professionals geven aan meer van betekenis te kunnen zijn voor de cliënt: ‘ik kan echt doen wat ik nodig vind’. Partners vertellen dat zij zien dat het steeds beter lukt om als ‘team’ in de wijk te functioneren met de specialist, buurtteam, huisarts en JGZ.

Aandeel ouders dat in de afgelopen maanden advies en/of hulp heeft gevraagd over de opvoeding van hun kind(eren) (tot 18 jaar) aan

 2015201620172018
totaal56646063
familie38434139
vrienden, kennissen34383637
buren, buurtbewoners7887
kinderopvang, peuterspeelzaal, school15181920
jeugdgezondheidszorg (consultatiebureau, jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen, www.jeugdengezinutrecht.nl)18191920
huisarts11131315
buurtteam3466
iemand anders5765

Bron: Inwonersenquête, gemeente Utrecht