Samenvatting

De werkloosheid in Utrecht is het afgelopen jaar iets opgelopen, tot 4,0%. Het ligt hiermee net boven het landelijk gemiddelde (3,8%). De stijging is met name te zien bij jongeren en bij mensen met een niet-westerse migratieachtergrond. De totale netto arbeidsparticipatie is iets gedaald en komt uit op 73%. Het ligt hiermee nog steeds hoger dan in de andere grote steden. De spanning op de arbeidsmarkt in de regio Midden-Utrecht is vorig jaar afgenomen maar er zijn in sommige sectoren nog steeds grote personeelstekorten, vooral in de techniek, ICT en in de zorg (verpleegkundigen).

 Kerncijfers*

 2017201820192020
% bruto arbeidsparticipatie74,075,476,376,2
% netto arbeidsparticipatie70,572,373,773,2
beroepsbevolking197.000203.000209.000212.000
werkzame beroepsbevolking188.000195.000202.000203.000
waarvan als werknemer157.000165.000170.000168.000
waarvan als zelfstandige31.00030.00032.00035.000
werkloze beroepsbevolking**9.3008.4007.1008.300
% werkloosheid4,64,03,54,0
spanningsindicator arbeidsmarkt regio Midden-Utrecht***2,08 (krap)

3,04 (krap)

3,53 (krap)

2,20 (krap)

* Alle kerncijfers zijn op het niveau van de gemeente Utrecht, behalve de spanningsindicator (arbeidsmarktregio Midden-Utrecht).
** Bron: CBS (Enquête Beroepsbevolking), bewerking gemeente Utrecht. De werkloze beroepsbevolking is uitgerekend door de bruto en netto arbeidsparticipatie (percentages) om te rekenen naar absolute aantallen mensen en daar het verschil van te nemen (afgerond op honderdtallen).
*** Cijfer over 3e kwartaal.
Bron: CBS; UWV

Werkloosheid in 2020 iets opgelopen

Het werkloosheidspercentage in de gemeente Utrecht is vorig jaar gestegen van 3,5% naar 4,0% van de beroepsbevolking. In de jaren voor uitbraak van het coronavirus daalde de werkloosheid meerdere jaren op rij. Ook het aantal mensen dat valt onder de werkloze beroepsbevolking is in 2020 gestegen (van 7.100 naar 8.300). Deze mensen hebben geen betaalde baan, terwijl ze wel direct beschikbaar zijn voor werk en recent naar werk hebben gezocht. Het percentage werkloosheid in Utrecht (4,0%) ligt iets boven het landelijk gemiddelde (3,8%), dat vorig jaar ook licht is gestegen. Van de vijf grote steden heeft Utrecht het laagste werkloosheidspercentage, gevolgd door Eindhoven (4,4%) Amsterdam (5,3%), Den Haag (5,4%) en Rotterdam (5,8%). Werkloosheid gaat volgens de gehanteerde definitie van het CBS over mensen die geen werk hebben, maar wel direct (binnen twee weken) inzetbaar zijn op de arbeidsmarkt. Hierdoor zijn bijvoorbeeld niet alle bijstandsgerechtigden in de werkloosheidscijfers opgenomen.

Stijging werkloosheid vooral onder jongeren en niet-westerse migranten

Jongeren tot 25 jaar en mensen met een niet-westerse migratieachtergrond zijn vorig jaar het hardst geraakt op de arbeidsmarkt. Deze groepen kennen een grote absolute toename van werklozen (respectievelijk circa 900 en 800 mensen). Ook kennen deze groepen een relatief hoog werkloosheidspercentage in 2020 (9,5% en 7,4%). Onder de groep mensen met een laag onderwijsniveau is ook sprake van een hoog percentage werkloosheid (10,1%), maar bij deze groep is de absolute toename een stuk lager (circa 200 mensen). Dat heeft te maken met de geringe absolute omvang van deze groep binnen de Utrechtse beroepsbevolking (circa 21.000 mensen). De groep met een hbo- of universitair diploma binnen de beroepsbevolking bestaat uit 148.000 mensen, waarvan 2,2% geen werk heeft. Het aantal mensen met een hoog onderwijsniveau is sinds 2003 bijna verdubbeld, terwijl het aantal mensen met een laag onderwijsniveau is afgenomen. Het aantal middelbaar opgeleiden is tussen 2003 en 2010 gestegen, daarna neemt het aantal af. Opvallend is in de leeftijdsgroep 45-75 jaar de werkloosheid vorig jaar is gedaald, zowel het aantal mensen als het percentage binnen de beroepsbevolking. 

Aantal Utrechters met betaald werk groeit nog steeds

De toename van het aantal Utrechters met betaald werk (loondienst en zelfstandigen) zet zich door. Deze toename wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door de bevolkingsgroei, waardoor ook de beroepsbevolking toeneemt. In 2020 hadden ongeveer 1.000 meer Utrechters betaald werk dan een jaar eerder. De netto-arbeidsparticipatie komt hiermee op 73%. De netto arbeidsparticipatie is het percentage inwoners tussen 15 en 75 jaar dat een baan heeft. Dit percentage ligt in Utrecht hoger dan het landelijk gemiddelde (ruim 68%) en hoger dan in andere drie grote steden. In Utrecht is de netto arbeidsparticipatie het hoogst in de leeftijdsgroep 25 tot 45 jaar (87%). In de jongere (15 tot 25 jaar) en oudere (45 tot 75 jaar) leeftijdsgroepen ligt de arbeidsparticipatie lager (respectievelijk 58% en 63%).

Afname mensen in loondienst, groei van zelfstandigen

Opvallend is dat volgens het CBS het aantal zelfstandigen in 2020 is gegroeid van 32.000 naar 35.000, terwijl het aantal de jaren daarvoor schommelde rond de 31.000. Het aantal werknemers nam vorig jaar af van 170.000 naar 168.000. Hoewel er ook inwoners zijn die twee banen hebben of loondienst met een zelfstandig beroep combineren, kijkt het CBS naar het zwaartepunt: alleen de categorie waar iemand de meeste uren in werkzaam is telt mee.

Spanning op arbeidsmarkt iets afgenomen

De spanning op de arbeidsmarkt in de regio Midden-Utrecht is vorig jaar iets afgenomen, maar is nog altijd dusdanig hoog dat sprake is van een krappe arbeidsmarkt. De spanningsindicator is de verhouding tussen het aantal openstaande vacatures en het aantal kortdurend werkzoekenden. Hoe krapper de arbeidsmarkt, hoe moeilijker het voor werkgevers is om aan geschikt personeel te komen. Grote tekorten aan personeel in de regio Midden-Utrecht doen zich voor binnen de technische beroepen (machinemonteurs, loodgieters en pijpfitters, bouwarbeiders afbouw), in de zorg (verpleegkundigen) en bij ICT beroepen (databank- en netwerkspecialisten en software- en applicatieontwikkelaars).

 Werkloosheidspercentage Utrecht naar leeftijd, herkomst en opleidingsniveau

 2017201820192020
Leeftijd:15-25 jaar

7,7

6,76,49,5
Leeftijd: 25-45 jaar3,42,92,83,2
Leeftijd: 45-75 jaar5,24,53,02,5
Migratieachtergrond: Nederland3,23,52,72,9
Migratieachtergrond: westers5,65,04,13,9
Migratieachtergrond: niet-westers9,85,45,97,4
Opleidingsniveau: laag onderwijs11,29,68,210,1
Opleidingsniveau: middelbaar onderwijs7,15,36,17,2
Opleidingsniveau: hoog onderwijs2,62,51,82,2

Bron: CBS

Global Goals dashboard

Utrecht wil een stad zijn waarin gezondheid en leefbaarheid voorop staan. We stoppen daarom energie in een betere kwaliteit van leven voor iedereen. Internationaal leveren we daarmee een bijdrage aan de Sustainable Development Goals (SDG’s). Dat zijn de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties (VN) om samen te werken aan een betere wereld voor iedereen.

Voor Werk & inkomen gaat het om de stedelijke doelstellingen Werk voor iedereen en Veerkracht en gelijke kansen. De SDG’s richten zich op:

  • Geen Armoede: Beëindig armoede overal en in al haar vormen.

  • Geen Honger: Verzeker een goede gezondheid en promoot welvaart voor alle leeftijden.

  • Gezondheid en welzijn: Verzeker een goede gezondheid en promoot welvaart voor alle leeftijden.

  • Eerlijk werk en economische groei: Bevorder aanhoudende, inclusieve en duurzame economische groei, volledige en productieve tewerkstelling en waardig werk voor iedereen.

  • Ongelijkheid verminderen: Dring ongelijkheid in en tussen landen terug.

Naar het dashboard