Samenvatting

Bijna de helft van de Utrechters onderneemt activiteiten in of voor zijn buurt. In de meeste gevallen is hierbij geen ondersteuning van de gemeente nodig. Een kwart van de Utrechters is bekend met het Initatievenfonds, dat gebruikt kan worden voor grote en kleine initiatieven. In 2018 zijn 1.230 initiatieven gehonoreerd. Bijna een derde van de inwoners heeft in 2018 iets gedaan om het beleid van de gemeente te beïnvloeden. Er zijn 38 formele wijkraadadviezen gegeven.

 Kerncijfers

 2015201620172018
aantal wijkraadadviezen64453738
% inwoners dat iets gedaan heeft om beleid te beïnvloeden--3132
% inwoners dat vindt dat de gemeente iets met hun bijdrage heeft gedaan*

31**

353433
% inwoners dat actief is om veiligheid en leefbaarheid in buurt te verbeteren--2828
% inwoners dat zich in de buurt inzet met een of meerdere activiteiten48464644
% inwoners dat ondersteuning van de gemeente of een andere organisatie nodig heeft (gehad) bij activiteiten in de buurt***26-****2928
% inwoners dat bekend is met het Initiatievenfonds23252625
aantal gehonoreerde aanvragen Initiatievenfonds3481.1311.1461.230

* Alleen beantwoord door deelnemers aan de Inwonersenquête die iets gedaan hebben om beleid te beïnvloeden.
** In 2015 heeft slechts een klein aantal deelnemers aan de enquête antwoord gegeven op deze vraag. De toename in 2016 ten opzichte van 2015 lijkt groot maar op basis van het aantal deelnemers kan niet gesproken worden over een statistisch aantoonbaar verschil.
*** ondersteuning: advies, vergunning, wijkcontacten, financiële ondersteuning, overige ondersteuning
**** De uitkomst uit 2016 is niet vergelijkbaar met andere jaren door een afwijking in de vragenlijst.
Bron: Inwonersenquête, gemeente Utrecht; Wijken, gemeente Utrecht

Bijna de helft van de Utrechters onderneemt buurtactiviteit(en)

In 2018 geeft bijna de helft van Utrechters (44%) aan buurtactiviteiten te ondernemen. De ‘populairste’ buurtactiviteit is het schoonhouden van de openbare ruimte. Bijna 1 op de 3 bewoners geeft aan dit al te doen. Zo’n 12% van de bewoners houdt de openbare ruimte in hun buurt niet schoon, maar zou dit wel willen doen. Van de Utrechters helpt 15% op school of bij een sportvereniging.

Van de Utrechters die buurtactiviteiten ondernemen, heeft 28% ondersteuning van de gemeente of een andere organisatie nodig (gehad). Financiële ondersteuning komt het meeste voor.

Ruim kwart van de Utrechters bekend met het Initiatievenfonds

Sinds 1 juli 2015 bestaat het Initiatievenfonds van de gemeente Utrecht. Dit fonds is bedoeld voor grote en kleinere initiatieven in Utrecht en om mensen aan te moedigen zich vrijwillig in te zetten voor elkaar, de buurt, wijk of stad. Het afgelopen jaar zijn 1.230 initiatieven gehonoreerd.

In 2018 is 25% van de Utrechters bekend met het Initiatievenfonds. Dit aandeel is nagenoeg net zoveel als in 2017 (26%). De gemeente vindt het belangrijk dat mensen die een initiatief nemen, het fonds kunnen vinden. Daarom is in 2018 op verschillende manieren het fonds onder de aandacht gebracht. Met online verhalen over initiatieven in buurten, folders en advertenties.

Verder met vernieuwen van participatie

In 2017 zijn 38 formele wijkraadadviezen gegeven. Dit zijn er vrijwel net zoveel als een jaar eerder.

Bijna een derde (32%) van de inwoners geeft aan afgelopen jaar iets te hebben gedaan om het beleid, de plannen of activiteiten van de gemeente te beïnvloeden. Voor meer dan de helft van de inwoners is dit onder meer een melding over de openbare ruimte. Bijna een op de vijf Utrechters (19%) heeft op een of meerdere manieren geparticipeerd om het beleid, plannen of activiteiten van de gemeente te beïnvloeden. Hierbij gaat het om het indienen van een klacht of zienswijze, deelname aan een bewonersgroep, contact met de wijkraad, wijkwethouder of raadslid, bezoeken van een (raads)informatiebijeenkomst, deelname aan een stadsgesprek of deelname aan een participatietraject. Ruim een derde van deze participerende inwoners heeft meer dan een van deze activiteiten ondernomen.

Onder de noemer “Samen stad maken op de Utrechtse manier” gaat de gemeente verder met participatie vernieuwen. Dit is een vervolg op “Al doende vernieuwen van de wijkparticipatie” dat gestart is eind 2016. In samenspraak met veel partijen, zoals de wijkraden, actieve bewoners en raadsleden, wordt gewerkt aan de voorbereiding van een conferentie over vernieuwing van de participatie. Deze zal in het voorjaar van 2019 plaatsvinden.

Burgeragendering en burgerinitiatief

Afgelopen jaar heeft de gemeenteraad met haar voorstel burgeragendering en burgerinitiatief een extra instrument aan de participatiemogelijkheden toegevoegd. Een burgerinitiatief en een burgeragendering zijn beiden manieren om als inwoner een onderwerp door de gemeenteraad te laten bespreken. Bij een Burgerinitiatief gaat het om een voorstel waar de gemeenteraad over beslist. Bij een burgeragendering wordt geen plan of voorstel ingediend, maar komt het onderwerp bij de raad op de agenda ter bespreking. In beide gevallen organiseert de raad eerst een bijeenkomst om te horen hoe andere Utrechters aankijken tegen het onderwerp. Daarna volgt een gesprek in de raadscommissie en bij een burgerinitiatief ook een raadsvergadering. Iedereen van 12 jaar en ouder kan een burgerinitiatief starten of burgeragendering indienen. In beide gevallen is steun nodig van andere inwoners: voor een burgerinitiatief van minimaal 250 Utrechters en voor een agendering zijn minimaal 100 handtekeningen nodig.

Overige cijfers

 2015201620172018
% inwoners dat op een of meerdere manieren heeft geparticipeerd om beleid, plannen of activiteiten van de gemeente te beïnvloeden--1819
% inwoners dat initiatief heeft genomen om beleid te beïnvloeden (maatschappelijk initiatief en/of petitie ingediend)--54
aantal burgeragenderingen en burgerinitiatieven*---1

* Burgeragenderingen zijn pas mogelijk vanaf 1 januari 2019
Bron: Inwonersenquête, gemeente Utrecht; Wijken, gemeente Utrecht