Samenvatting

In Utrecht neemt het aantal statushouders, asielzoekers met een verblijfsvergunning, nog steeds toe. Na de piek in 2015 was er in 2016 sprake van een landelijke daling van het aantal asielaanvragen. In Utrecht is weer één opvanglocatie voor asielzoekers, AZC Joseph Haydnlaan. De succesvolle aanpak van ‘Plan Einstein’ is verder ontwikkeld en wordt hier nu toegepast als ‘Plan Einstein Haydn’.

 Kerncijfers

 20152016201720182019
totaal aantal asielaanvragen in Nederland58.88031.64231.32730.380-
eerste asielaanvragen in Nederland43.09318.17114.71620.353-
herhaalde asielaanvragen in Nederland1.9421.6572.1213.564-
aanvragen familiehereniging in Nederland13.84511.81414.4906.463-
aantal statushouders in Utrecht (vergunning bepaalde tijd)7311.3772.0532.5742.734
taakstellingsopgave huisvesting statushouders760

858

668562-
gehuisveste statushouders747642589571-

Bron: COA; IND; BRP, gemeente Utrecht

Toename eerste asielaanvragen in Nederland

Na de piek in 2015 was er in 2016 sprake van een landelijke daling van het aantal asielaanvragen. In 2018 blijft het aantal asielaanvragen dalen ten opzichte van 2017. Het aantal eerste aanvragen is in 2018 wel toegenomen van 14.716 in 2017 naar 20.353 in 2018. De grootste groepen asielzoekers die een eerste asielaanvraag doen zijn asielzoekers met de Syrische (15%) en Iraanse (9%) nationaliteit. De instroom van asielzoekers uit Iran, Turkije, Moldavië en Algerije was in 2018 hoger dan in 2017. Het aantal familieherenigingen daalt in 2018 sterk van 14.490 in 2017 naar 6.463 in 2018.

Groei aantal statushouders vlakt af

In Utrecht neemt het aantal statushouders nog steeds toe. Mensen die naar Nederland komen om hier asiel aan te vragen (asielzoekers), krijgen op individuele basis een voorlopige verblijfsvergunning of een afwijzing. In het eerste geval (voorlopige verblijfsvergunning) krijgen ze officieel de status van ‘vluchteling’, ook wel ‘statushouder’ genoemd. Op 1 januari 2019 zijn er volgens de Basisregistratie Personen (BRP) in Utrecht 2.734 statushouders. Zij zijn erkende vluchteling met een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd. Het aantal statushouders in Utrecht blijft toenemen, maar de groei vlakt af. Dit aantal is exclusief statushouders die inmiddels zijn verhuisd naar een andere gemeente of genaturaliseerd (na vijf jaar kunnen vluchtelingen tot Nederlander worden genaturaliseerd). Zie ook Bevolking, Samenstelling naar groepen.

Opvang statushouders in Utrecht

In 2017 waren er nog drie locaties voor de opvang van asielzoekers in Utrecht. Na de sluiting in 2017 van het tijdelijk opvangcentrum Ravellaan is eind 2018 ook de tijdelijke opvang Einsteindreef in Overvecht gesloten. Alleen de locatie aan de Joseph Haydnlaan (AZC) is open en biedt plaats aan maximaal 590 mensen. De aanpak van ‘Plan Einstein’ is verder ontwikkeld en wordt nu bij de locatie Joseph Haydnlaan toegepast als ‘Plan Einstein Haydn’. In het AZC kunnen asielzoekers en statushouders direct aan de slag met hun toekomst. De nadruk ligt op samen wonen, werken en leven. Samen met wijkbewoners is het mogelijk om activiteiten en cursussen te volgen zoals Engels of ondernemerschap.

Huisvesting statushouders in Utrecht

Statushouders gaan deel uitmaken van de Nederlandse maatschappij. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) koppelt de statushouders na de asielprocedure aan gemeenten voor huisvesting. De gemeenten moeten vervolgens passende woonruimte bieden. In 2018 kreeg Utrecht de taakstelling om 562 statushouders te huisvesten (inclusief 87 nog te huisvesten personen uit 2017, dit is een gecorrigeerde stand). In totaal zijn 572 statushouders gehuisvest. Utrecht loopt hiermee voor op de taakstelling van 2019. De taakstelling voor het eerste halfjaar is vastgesteld op 159. Met een verrekening van de voorsprong blijft er een taakstelling over van 149.

Monitor Statushouders U16

De Monitor Statushouders U16 geeft een overzicht van de regionale ontwikkelingen op het gebied van huisvesting, inburgering en participatie. De U16-gemeenten werken aan een gezamenlijke aanpak en integratiebeleid. In het Utrechtse integratiebeleid staan twee uitgangspunten centraal. Als eerste zo veel mogelijk statushouders die in de regio worden opgevangen ook in de regio plaatsen. Daarnaast worden statushouders direct in het AZC gestimuleerd om aan de slag te gaan met hun toekomst en integratie in Nederland. Integreren is in Utrecht een lokaal, niet-vrijblijvend en wederkerig proces, met als doel het vergroten van de sociale en economische zelfredzaamheid van vluchtelingen als nieuwe Utrechters. Zie ook: Monitor Statushouders U16